بانکینویسنده: مریم پرندآخرین بازبینی حقوقی: ۲۲ مرداد ۱۴۰۵

فک رهن ملک از بانک؛ شرایط، مراحل و راهکارهای قانونی

فک رهن ملک از بانک چگونه انجام می‌شود؟ شرایط تسویه بدهی، مدارک، مراحل دفترخانه، فک رهن جزئی و راه شکایت از بانک یا فروشنده را بخوانید.

آزادسازی رسمی سند ملک از رهن بانک پس از تسویه بدهی

وقتی ملکی برای تضمین وام یا تسهیلات بانکی در رهن قرار می‌گیرد، مالک همچنان مالک ملک است؛ اما بانک نسبت به آن حق عینی و حق تقدم پیدا می‌کند. تا زمانی که این حق پابرجاست، انتقال رسمی، دریافت برخی مجوزها یا انجام معامله‌ای که با حقوق بانک تعارض دارد می‌تواند با مانع روبه‌رو شود. فک رهن ملک از بانک یعنی پایان دادن رسمی به همین حق و آزاد شدن وثیقه در سوابق ثبتی.

در حالت عادی، مسیر فک رهن با تسویه کامل مطالبات بانک، دریافت نامه رفع وثیقه و مراجعه به دفترخانه تنظیم‌کننده سند رهنی انجام می‌شود. ولی پرونده همیشه ساده نیست: گاهی بانک مبلغ بدهی را مورد اختلاف می‌داند، گاهی فروشنده تعهد کرده ملک را آزاد کند اما اقدامی نمی‌کند، گاهی فقط یکی از واحدهای یک پروژه باید از رهن خارج شود و گاهی با وجود تسویه، نامه فک رهن صادر نمی‌شود.

در این راهنما، شرایط و مراحل فک رهن، مدارک لازم، فک رهن جزئی، خرید ملک در رهن و راهکارهای قانونی در برابر بانک یا فروشنده را بررسی می‌کنیم. اگر بانک پیش از حل اختلاف، عملیات اجرایی یا مزایده وثیقه را آغاز کرده است، راهنمای ابطال مزایده بانکی نیز باید جداگانه مطالعه شود.

فک رهن دقیقاً به چه معناست؟

ماده ۷۷۱ قانون مدنی، رهن را عقدی می‌داند که به موجب آن مدیون مالی را برای وثیقه به طلبکار می‌دهد. مالک وثیقه «راهن» و طلبکار «مرتهن» نامیده می‌شود. در تسهیلات بانکی، بانک معمولاً مرتهن است و ملک متعلق به وام‌گیرنده یا شخص ثالث، تضمین بازپرداخت بدهی قرار می‌گیرد.

فک رهن زمانی اتفاق می‌افتد که حق بانک نسبت به وثیقه به یکی از راه‌های قانونی پایان یابد و این تغییر در دفترخانه و اداره ثبت نیز منعکس شود. صرف پرداخت آخرین قسط، پاک شدن مانده در یک نرم‌افزار بانکی یا دریافت رسید پرداخت همیشه به معنای حذف خودکار رهن از سند نیست. پس از تسویه باید تشریفات اداری و ثبتی رفع وثیقه نیز تکمیل شود.

تفاوت فک رهن با تسویه وام

تسویه وام به رابطه بدهی میان بانک و بدهکار مربوط است. فک رهن به آزاد کردن مالی مربوط می‌شود که تضمین آن بدهی بوده است. این دو معمولاً پشت سر هم انجام می‌شوند، اما یک اقدام واحد نیستند. ممکن است بدهی پرداخت شده باشد ولی به دلیل کامل نشدن نامه‌نگاری، وجود پرونده اجرایی یا اختلاف درباره هزینه‌ها، رهن همچنان در سابقه ثبتی دیده شود.

تفاوت فک رهن با رفع بازداشت

رهن و بازداشت دو وضعیت متفاوت‌اند. رهن معمولاً نتیجه قرارداد وثیقه با بانک است؛ بازداشت ممکن است بر اثر دستور اجرای ثبت، دادگاه، اجرای احکام یا مرجع قانونی دیگری ایجاد شود. اگر ملک علاوه بر رهن، بازداشت هم باشد، فک رهن به‌تنهایی بازداشت را برطرف نمی‌کند و برای هر محدودیت باید از مسیر همان مرجع اقدام شود.

چه زمانی می‌توان فک رهن ملک را خواست؟

مهم‌ترین حالت، پرداخت کامل دینی است که ملک برای آن وثیقه شده است. ماده ۷۸۷ قانون مدنی مقرر می‌کند راهن پیش از ادای دین یا بری شدن قانونی ذمه نمی‌تواند رهن را پس بگیرد. ماده ۷۹۰ نیز وضعیت پس از برائت ذمه مدیون را بیان می‌کند. نتیجه عملی این است که پس از پایان دین و مطالبه رفع وثیقه، ادامه نگه داشتن رهن باید مستند به قرارداد یا دلیل قانونی معتبر باشد.

فک رهن ممکن است در موقعیت‌های زیر مطرح شود:

  • اصل، سود و سایر مطالبات قابل مطالبه بانک مطابق قرارداد و مقررات تسویه شده است.
  • بانک با جایگزینی وثیقه موافقت کرده و وثیقه جدید به‌طور صحیح در اختیار آن قرار گرفته است.
  • بانک به آزادسازی تمام یا بخشی از وثیقه رضایت داده است.
  • تعهدی که رهن برای تضمین آن ایجاد شده، به یکی از اسباب قانونی ساقط یا تعیین تکلیف شده است.
  • فروشنده یا سازنده در قرارداد متعهد به پرداخت بدهی و فک رهن ملک فروخته‌شده بوده است.
  • شخص ثالث یا خریدار، با رعایت حقوق بانک، طلب مرتهن را تأمین یا پرداخت کرده و زمینه رفع وثیقه فراهم شده است.

در همه این حالت‌ها باید سند رهنی، قرارداد تسهیلات و وضعیت واقعی مطالبات بررسی شود. یک ملک ممکن است وثیقه چند قرارداد، تعهد فعلی و آتی یا بدهی‌های متعددی باشد؛ بنابراین تسویه یک حساب لزوماً برای آزادسازی وثیقه کافی نیست.

آیا پرداخت چند قسط برای فک بخشی از رهن کافی است؟

اصل کلی پاسخ منفی است. مطابق ماده ۷۸۳ قانون مدنی، اگر راهن بخشی از دین را بپردازد، حق ندارد به همان نسبت بخشی از رهن را مطالبه کند و مرتهن می‌تواند تمام وثیقه را تا پرداخت کامل دین نگه دارد؛ مگر اینکه طرفین ترتیب دیگری مقرر کرده باشند.

این قاعده در پروژه‌های ساختمانی و تسهیلاتی که چند واحد یا چند پلاک وثیقه شده‌اند اهمیت زیادی دارد. سازنده نمی‌تواند صرفاً با محاسبه شخصی بگوید چون درصدی از وام پرداخت شده، بانک باید یکی از واحدها را آزاد کند. برای فک رهن جزئی یا تفکیکی معمولاً یکی از این مبانی لازم است:

  • قرارداد تسهیلات، سهم هر واحد یا شرط آزادسازی مرحله‌ای را مشخص کرده باشد.
  • بانک با دریافت مبلغ معین و آزادسازی یک واحد به‌صورت کتبی موافقت کند.
  • تعهد معتبر دیگری از بانک یا تسهیلات‌گیرنده درباره فک رهن واحد موردنظر وجود داشته باشد.
  • حکم قطعی و قابل اجرا، پس از رعایت حقوق بانک، صادر شده باشد.

پس پیش از خرید واحدی از پروژه در رهن، باید نامه‌های بانک، جدول تخصیص تسهیلات و شرایط فک هر واحد بررسی شود؛ وعده شفاهی سازنده کافی نیست.

مراحل عادی فک رهن ملک از بانک

فرآیند هر بانک و نوع تسهیلات ممکن است جزئیات متفاوتی داشته باشد، اما مسیر معمول را می‌توان در چند گام خلاصه کرد.

گام اول: بررسی سند رهنی و قرارداد تسهیلات

ابتدا باید روشن شود ملک بابت کدام قرارداد، چه مبلغ یا تعهدی و به نفع کدام شعبه یا بانک در رهن است. سند رهنی ممکن است علاوه بر اصل تسهیلات، سود، وجه التزام، هزینه‌های قانونی و مطالبات مرتبط دیگری را نیز پوشش دهد.

موارد مهم برای بررسی عبارت‌اند از:

  • شماره و تاریخ سند رهنی
  • دفترخانه تنظیم‌کننده سند
  • مشخصات پلاک ثبتی و مالک وثیقه
  • نام تسهیلات‌گیرنده و راهن، اگر دو شخص متفاوت‌اند
  • حدود تعهدات تضمین‌شده
  • شروط مربوط به مطالبات فعلی یا آتی
  • شرایط تبدیل وثیقه یا آزادسازی بخشی از آن

گام دوم: دریافت مانده بدهی رسمی

عدد تقریبی موجود در دفترچه اقساط یا همراه‌بانک برای اقدام ثبتی کافی نیست. از شعبه باید مانده بدهی و مبلغ لازم برای تسویه یا فک وثیقه به‌صورت رسمی استعلام شود. اگر پرونده وارد اجرای ثبت شده باشد، هزینه‌های اجرایی و وضعیت پرونده نیز باید جداگانه مشخص شود.

اگر درباره سود، وجه التزام یا نحوه محاسبه بدهی اختلاف وجود دارد، پرداخت یا امضای هر صورت‌جلسه باید آگاهانه انجام شود. گاهی لازم است ریز محاسبات و مبنای قراردادی هر مبلغ مطالبه شود.

گام سوم: تسویه یا تأمین حقوق بانک

پس از تعیین مبلغ، بدهی مطابق اعلام معتبر بانک پرداخت می‌شود یا بانک با روش دیگری مانند جایگزینی وثیقه موافقت می‌کند. رسیدها، نامه‌ها و شماره پیگیری‌ها باید نگهداری شوند. اگر پرداخت توسط خریدار یا شخص ثالث انجام می‌شود، بهتر است مبنای پرداخت و حق رجوع او در قرارداد یا صورت‌جلسه دقیقاً ثبت شود.

گام چهارم: دریافت نامه فک رهن یا رفع وثیقه

پس از تأیید تسویه، واحد اعتبارات یا حقوقی بانک نامه لازم را برای دفترخانه تنظیم‌کننده سند رهنی صادر می‌کند. مشخصات ملک، سند رهنی و حدود رفع وثیقه باید با سوابق ثبتی تطابق داشته باشد. در فک رهن جزئی، شماره واحد یا پلاک مورد آزادسازی باید بدون ابهام ذکر شود.

گام پنجم: ثبت فک رهن در دفترخانه و اداره ثبت

نامه بانک باید در دفترخانه و سامانه‌های ثبتی مربوط اعمال شود. هزینه‌های قانونی دفترخانه و تشریفات لازم با توجه به نوع سند و رویه جاری مشخص می‌شود. در پایان، مالک باید اطمینان پیدا کند که رفع رهن در سابقه ملک ثبت شده و صرفاً یک نامه داخلی بانک در پرونده باقی نمانده است.

مدارک لازم برای فک رهن بانکی

مدارک دقیق به بانک، نوع تسهیلات و وضعیت پرونده وابسته است، ولی معمولاً این موارد مورد نیاز است:

  • اصل یا اطلاعات سند مالکیت
  • سند رسمی رهنی یا شماره و تاریخ آن
  • قرارداد تسهیلات و الحاقیه‌ها
  • مدارک هویتی مالک یا نماینده قانونی
  • وکالت‌نامه رسمی، اگر پیگیری توسط وکیل یا نماینده انجام می‌شود
  • رسیدهای تسویه و گواهی مانده صفر یا مفاصاحساب
  • نامه بانک خطاب به دفترخانه
  • مدارک مربوط به جایگزینی وثیقه، در صورت وجود
  • اطلاعات پرونده اجرایی، اگر برای سند رهنی اجراییه صادر شده است
  • قرارداد خرید، پیش‌فروش یا تعهد فروشنده به فک رهن، در پرونده‌های ملکی

اگر راهن فوت کرده باشد، اصل رهن با فوت او از بین نمی‌رود. ماده ۷۸۸ قانون مدنی نیز انفساخ رهن به سبب فوت راهن یا مرتهن را نمی‌پذیرد. در این وضعیت، مدارک وراثت، سمت اشخاص و وضعیت بدهی باید به پرونده اضافه شود.

اگر بانک بعد از تسویه فک رهن نکند چه باید کرد؟

نخست باید علت خودداری بانک دقیقاً و به‌صورت مکتوب مشخص شود. ممکن است بانک مدعی مانده بدهی، هزینه اجرایی، تعهد تضمین‌شده دیگر، نقص مدارک یا اشتباه در مشخصات ثبتی باشد. بدون دانستن علت، انتخاب اعتراض یا دعوا دشوار است.

۱. درخواست کتبی و دریافت ریز محاسبات

تقاضای فک رهن را با ذکر شماره تسهیلات، سند رهنی، مشخصات ملک و مدارک تسویه به شعبه تحویل دهید و رسید دریافت کنید. اگر بانک بدهی دیگری اعلام می‌کند، ریز و مبنای قراردادی آن را بخواهید. مراجعه شفاهی، اثبات تاریخ مطالبه و پاسخ بانک را دشوار می‌کند.

۲. پیگیری در واحدهای نظارتی بانک

در صورت حل نشدن موضوع در شعبه، موضوع را از مسیر واحد حقوقی، بازرسی یا رسیدگی به شکایات همان بانک پیگیری کنید. اختلاف ساده اداری یا اشتباه در تطبیق حساب ممکن است بدون دادخواست اصلاح شود.

۳. ارسال اظهارنامه

اظهارنامه می‌تواند مطالبه رسمی فک رهن و تحویل مدارک لازم را ثبت کند. در متن آن باید از ادعاهای مبهم پرهیز و به پرداخت‌ها، سند رهنی و تعهد مشخص بانک اشاره شود.

۴. طرح دعوای الزام به فک رهن

اگر دین تسویه یا حقوق بانک به‌طور معتبر تأمین شده ولی همکاری صورت نمی‌گیرد، دعوای الزام به فک رهن قابل بررسی است. طرف یا طرف‌های دعوا بر اساس منشأ تعهد تعیین می‌شوند: گاهی بانک، گاهی فروشنده یا تسهیلات‌گیرنده، و در برخی پرونده‌ها هر دو باید با توجه به خواسته و روابط قراردادی طرف دعوا قرار گیرند.

دادخواست باید نشان دهد:

  • خواهان چه سمتی نسبت به ملک دارد؛
  • رهن بر اساس کدام سند ایجاد شده؛
  • دین چگونه پرداخت یا حقوق مرتهن چگونه تأمین شده؛
  • خوانده بر چه مبنایی مکلف به فک رهن است؛
  • با وجود مطالبه، تعهد اجرا نشده است.

مرجع صالح و نحوه تقویم خواسته باید با توجه به ماهیت دعوا و مقررات جاری بررسی شود. در دعاوی مربوط به مال غیرمنقول، محل وقوع ملک معمولاً نقش تعیین‌کننده‌ای در صلاحیت دارد.

خرید ملک در رهن بانک؛ آیا معامله باطل است؟

وجود رهن به این معنا نیست که مالکیت ملک از راهن سلب شده است، اما بانک نسبت به وثیقه حق مقدم دارد. ماده ۷۹۳ قانون مدنی می‌گوید راهن نمی‌تواند بدون اجازه مرتهن تصرفی انجام دهد که با حق او منافات داشته باشد. رأی وحدت رویه شماره ۶۲۰ دیوان عالی کشور نیز بر حمایت از حق مرتهن در برابر تصرفات منافی تأکید کرده است.

در مقابل، رأی وحدت رویه شماره ۸۳۲ مورخ ۱۴۰۲/۳/۳۰ نکته مهمی را روشن کرده است: اگر حقوق مرتهن به نحوی تأمین یا طلب او پرداخت شود، فروش مال مرهونه منافاتی با حقوق مرتهن ندارد و دعوای الزام فروشنده مال مرهونه به فک رهن قابلیت پذیرش دارد.

بنابراین پاسخ پرونده فقط «باطل بودن معامله» یا «بی‌اهمیت بودن رهن» نیست. باید دید:

  • خریدار از رهن اطلاع داشته یا خیر؛
  • فروشنده چه تعهدی درباره تسویه و فک رهن داده است؛
  • حقوق بانک چگونه و توسط چه کسی پرداخت یا تأمین می‌شود؛
  • انتقال رسمی هم‌زمان با فک رهن ممکن است یا نیاز به ترتیب دیگری دارد؛
  • ملک علاوه بر رهن، بازداشت یا محدودیت ثبتی دیگری دارد یا خیر.

خریدار می‌تواند حسب قرارداد، الزام فروشنده به پرداخت بدهی و فک رهن را مطالبه کند و در صورت فراهم بودن شرایط، خواسته‌های مرتبط مانند الزام به تنظیم سند رسمی را نیز با تنظیم صحیح دادخواست بررسی کند. متن قرارداد و ترتیب اجرای تعهدات در این پرونده‌ها بسیار مهم است.

آیا خریدار می‌تواند بدهی فروشنده را به بانک بپردازد؟

در بعضی قراردادها مقرر می‌شود بخشی از ثمن مستقیماً برای تسویه و آزادسازی ملک به بانک پرداخت شود. این روش می‌تواند عملی باشد، اما باید کنترل‌شده انجام شود. پرداخت بدون صورت‌حساب رسمی یا بدون تعیین اثر آن بر ثمن معامله، خطر اختلاف بعدی دارد.

پیش از پرداخت بهتر است این موارد در صورت‌جلسه یا قرارداد روشن شود:

  • مبلغ دقیق اعلامی بانک و تاریخ اعتبار آن
  • اینکه پرداخت از محل کدام بخش ثمن محسوب می‌شود
  • مشخصات حساب و قرارداد تسهیلات
  • تعهد فروشنده به حضور در بانک و دفترخانه
  • تکلیف مبلغ اضافه یا کسری احتمالی
  • زمان تحویل نامه فک رهن و انتقال سند
  • حق خریدار در صورت امتناع یا کشف بدهی دیگر

اگر خریدار به جای فروشنده دین را می‌پردازد، مستند کردن اجازه، توافق و حق رجوع اهمیت دارد. اقدام خودسرانه یا پرداخت به حسابی که ارتباط آن با سند رهنی روشن نیست، توصیه نمی‌شود.

تبدیل وثیقه به جای تسویه کامل

گاهی مالک نمی‌خواهد یا نمی‌تواند کل تسهیلات را زودتر تسویه کند، اما برای فروش ملک نیاز به رفع رهن دارد. یکی از راه‌های قابل مذاکره، تعویض یا تبدیل وثیقه است. ماده ۷۸۴ قانون مدنی تبدیل رهن به مال دیگر را با تراضی طرفین مجاز می‌داند.

تراضی در اینجا کلیدی است؛ راهن نمی‌تواند بانک را یک‌طرفه مجبور کند هر ملک دیگری را بپذیرد. بانک معمولاً ارزش، قابلیت فروش، وضعیت ثبتی، بیمه، کاربری و نسبت پوشش وثیقه جدید را ارزیابی می‌کند. تا زمانی که وثیقه جایگزین رسماً پذیرفته و ثبت نشده، نباید آزاد شدن ملک قبلی را قطعی دانست.

فک رهن ملک شخص ثالث یا ضامن

ممکن است مالک ملک، وام‌گیرنده نباشد و ملک خود را برای بدهی شرکت، شریک، عضو خانواده یا شخص دیگری در رهن بانک گذاشته باشد. این شخص «راهن ثالث» است. تعهد او تابع سند رهنی و قراردادهایی است که امضا کرده است.

صرف اینکه راهن از تسهیلات استفاده نکرده، به‌خودی‌خود رهن را از بین نمی‌برد. تا زمانی که دین تضمین‌شده باقی است، بانک می‌تواند در حدود قرارداد و قانون به وثیقه استناد کند. اما پس از تسویه کامل یا پایان قانونی تعهد، راهن ثالث نیز می‌تواند رفع وثیقه ملک خود را مطالبه کند.

در چنین پرونده‌ای باید بررسی شود آیا سند، فقط یک تسهیلات مشخص را تضمین می‌کند یا مطالبات متعدد و آتی مشتری را نیز پوشش می‌دهد. عبارت‌های سند رسمی و الحاقیه‌ها ممکن است نتیجه را تغییر دهند.

اگر برای ملک اجراییه بانکی صادر شده باشد

وقتی بدهی در موعد پرداخت نشده، بانک ممکن است بر اساس سند رسمی لازم‌الاجرا از اجرای ثبت تقاضای اجراییه کند. در این حالت، فک رهن فقط یک پیگیری شعبه‌ای نیست؛ وضعیت پرونده اجرایی، هزینه‌های قانونی، ارزیابی، بازداشت مازاد و اقدامات انجام‌شده باید نیز تعیین تکلیف شود.

اگر اصل محاسبات، ابلاغ، عملیات اجرایی یا مزایده محل ایراد است، دعوا یا اعتراض مناسب باید جداگانه انتخاب شود. راهنمای ابطال اجراییه بانکی و توقف عملیات اجرا مسیرهای اصلی این بخش را توضیح می‌دهد. پرداخت بدهی یا توافق با بانک باید فوراً به مرجع اجرا نیز اعلام و ثبت شود تا اقدامات اجرایی بدون اطلاع از تسویه ادامه پیدا نکند.

اشتباهات رایج در فک رهن

اتکا به مانده حساب غیررسمی

مبلغ تسویه ممکن است با جمع ساده اقساط باقی‌مانده یکسان نباشد. صورت‌حساب رسمی و تفکیک اصل، سود، وجه التزام و هزینه‌ها لازم است.

تصور آزاد شدن خودکار سند

پرداخت بدهی باید با صدور نامه بانک و ثبت رفع رهن در دفترخانه و اداره ثبت تکمیل شود. رسید پرداخت به‌تنهایی جای ثبت فک رهن را نمی‌گیرد.

پرداخت بخشی از وام و مطالبه یک‌طرفه فک جزئی

ماده ۷۸۳ اصل را بر باقی ماندن تمام رهن تا پرداخت کامل دین گذاشته است، مگر توافق دیگری وجود داشته باشد.

خرید ملک در رهن بدون استعلام و برنامه تسویه

درج یک جمله کلی مانند «فروشنده موظف به فک رهن است» کافی نیست. مبلغ بدهی، منبع پرداخت، مهلت، دفترخانه، ضمانت اجرا و تکلیف عدم همکاری بانک باید مشخص شود.

اشتباه گرفتن بانک با فروشنده

بانک فقط در حدود سند و تعهدات خود مسئول است. اگر فروشنده تعهد کرده با پرداخت بدهی ملک را آزاد کند، دعوا باید به‌گونه‌ای طرح شود که شخص مسئول اجرای هر بخش از تعهد در پرونده حضور داشته باشد.

نادیده گرفتن بازداشت‌های دیگر

ممکن است پس از فک رهن، بازداشت قضایی یا ثبتی دیگری همچنان مانع انتقال باشد. استعلام ثبتی باید همه محدودیت‌ها را پوشش دهد.

چک‌لیست پیش از اقدام

پیش از تسویه، معامله یا طرح دعوا، پاسخ این پرسش‌ها را آماده کنید:

  1. ملک بابت کدام سند و کدام تسهیلات در رهن است؟
  2. راهن و تسهیلات‌گیرنده یک نفر هستند یا ملک متعلق به شخص ثالث است؟
  3. رهن فقط یک بدهی را تضمین می‌کند یا مطالبات دیگر بانک را نیز پوشش می‌دهد؟
  4. مانده بدهی رسمی و تاریخ اعتبار آن چیست؟
  5. آیا اجراییه ثبتی صادر شده یا ملک بازداشت دیگری دارد؟
  6. آیا قرارداد، فک رهن جزئی یا تبدیل وثیقه را پیش‌بینی کرده است؟
  7. در معامله ملک، چه کسی مسئول پرداخت بدهی و هزینه‌های فک رهن است؟
  8. پرداخت شخص ثالث چگونه در قرارداد و اسناد بانکی ثبت می‌شود؟
  9. نامه بانک خطاب به کدام دفترخانه و برای کدام پلاک صادر خواهد شد؟
  10. پس از اقدام دفترخانه، رفع رهن در سابقه ثبتی چگونه کنترل می‌شود؟

پرسش‌های متداول

بعد از تسویه وام، چه مدرکی نشان می‌دهد فک رهن کامل شده است؟

رسید تسویه یا گواهی مانده صفر فقط پایان بدهی را نشان می‌دهد. برای اطمینان از فک رهن باید نامه رفع وثیقه بانک در دفترخانه و اداره ثبت اعمال شود و نتیجه در سابقه ثبتی ملک قابل مشاهده باشد.

آیا با پرداخت بخشی از اقساط می‌توان یک واحد را از رهن بانک آزاد کرد؟

اصل بر این است که تا پرداخت کامل دین، تمام رهن باقی بماند. فک رهن جزئی زمانی ممکن است که قرارداد، نامه تخصیص یا موافقت کتبی بانک آزادسازی واحد مشخص را در برابر پرداخت مبلغ معین پذیرفته باشد.

اگر فروشنده ملک در رهن را آزاد نکند، خریدار چه اقدامی می‌تواند انجام دهد؟

خریدار می‌تواند بر اساس قرارداد، الزام فروشنده به تأمین حقوق بانک و فک رهن را مطالبه کند. رأی وحدت رویه ۸۳۲ نیز قابلیت پذیرش این دعوا را تأیید کرده است؛ تنظیم طرف‌های دعوا و خواسته‌های مرتبط باید با توجه به سند رهنی انجام شود.

اگر بانک پس از تسویه همکاری نکند چه باید کرد؟

ابتدا درخواست کتبی، مدارک تسویه و تقاضای ریز علت خودداری را به بانک ارائه کنید و از واحد حقوقی یا رسیدگی به شکایات پیگیری نمایید. اگر حق بانک تأمین شده و امتناع ادامه دارد، ارسال اظهارنامه و دعوای الزام به فک رهن قابل بررسی است.

جمع‌بندی

فک رهن ملک از بانک با پرداخت آخرین قسط پایان نمی‌یابد؛ بدهی باید به‌طور رسمی تعیین تکلیف، نامه رفع وثیقه صادر و آزادسازی در سوابق ثبتی ثبت شود. پرداخت بخشی از بدهی معمولاً حق فک بخشی از رهن ایجاد نمی‌کند، اما قرارداد یا موافقت بانک می‌تواند مسیر فک رهن جزئی یا تبدیل وثیقه را باز کند.

در خرید ملک مرهونه نیز حقوق بانک باید تأمین شود. رأی وحدت رویه ۸۳۲ امکان الزام فروشنده به فک رهن را پذیرفته، ولی موفقیت پرونده به متن قرارداد، وضعیت بدهی و انتخاب درست طرف‌های دعوا وابسته است. برای بررسی سند رهنی و محاسبات تسهیلات می‌توانید از خدمات وکیل بانکی در مشهد و برای تعهدات فروشنده و انتقال ملک از خدمات وکیل ملکی در مشهد استفاده کنید. برای ارزیابی اولیه اسناد نیز از صفحه تماس اقدام نمایید.

این مقاله برای آگاهی عمومی نوشته شده و جایگزین بررسی قرارداد تسهیلات، سند رهنی و سوابق ثبتی پرونده مشخص نیست.

مقالات دیگر