ملکینویسنده: مریم پرندآخرین بازبینی حقوقی: ۲۵ مرداد ۱۴۰۵

سامانه ساماندهی اسناد غیررسمی چیست؟ راهنمای مالکان در ۱۴۰۵

سامانه ساماندهی اسناد غیررسمی برای چه املاکی است؟ مهلت ثبت ادعا، مدارک، نقشه UTM و مراحل اقدام از طریق کاتب را در راهنمای ۱۴۰۵ بخوانید.

ثبت ادعای مالکیت و اسناد غیررسمی ملک در سامانه کاتب

سامانه ساماندهی اسناد غیررسمی، که با نام‌های «سامانه ثبت ادعا» و گاهی «ساغر» هم شناخته می‌شود، برای ثبت ادعاهای مربوط به املاک و حقوق ملکی فاقد سند رسمی ایجاد شده است. کسی که با قولنامه، تقسیم‌نامه، صلح‌نامه، رأی دادگاه یا مدرک دیگری مدعی مالکیت ملک، مالکیت منافع بیش از دو سال، حق انتفاع یا حق ارتفاق است اما این حق به‌صورت رسمی به نام او ثبت نشده، باید وضعیت خود را با مقررات ماده ۱۰ قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیرمنقول تطبیق دهد.

این سامانه در سال ۱۴۰۵ از طریق سکوی «کاتب» در دسترس قرار گرفته است؛ اما یک نکته مهم وجود دارد: شروع مهلت دوساله برای همه املاک یک تاریخ واحد ندارد. برای املاکی که سند رسمی حدنگار آن‌ها از ۱ فروردین ۱۳۹۶ تا ۳۱ اردیبهشت ۱۴۰۵ صادر شده، تاریخ راه‌اندازی رسمی ۱ خرداد ۱۴۰۵ اعلام شده است. برای اسناد حدنگاری که پس از آن تاریخ صادر می‌شوند، تا زمان اعلان مرحله بعد، روز صدور سند حدنگار مبدأ راه‌اندازی رسمی همان ملک است. تاریخ شمول سایر املاک باید در اعلان عمومی جداگانه مشخص شود.

ثبت ادعا نیز به‌تنهایی سند مالکیت صادر نمی‌کند و مالکیت را ثابت‌شده نمی‌سازد. این کار آغاز مسیر تعیین تکلیف است و مدعی پس از ثبت ادعا باید در مهلت قانونی برای تنظیم سند رسمی، طرح دعوای مرتبط یا استفاده از مسیر ثبتی مناسب اقدام و مدرک آن را در سامانه درج کند.

در این راهنما، وضعیت سامانه در مرداد ۱۴۰۵، افراد مشمول، مهلت‌ها، مدارک لازم، نقشه UTM، مراحل ثبت ادعا و اقدام بعدی را توضیح می‌دهیم.

پاسخ کوتاه: چه کسی باید در سامانه ثبت ادعا کند؟

اگر حق شما نسبت به ملک یا حق وابسته به آن در دفتر املاک یا سند رسمی به نام شما ثبت نشده، بررسی تکلیف ماده ۱۰ ضروری است. مهم‌ترین گروه‌ها عبارت‌اند از:

  • خریدار ملک با قولنامه یا مبایعه‌نامه عادی که هنوز سند رسمی به نام او منتقل نشده است؛
  • متصرف یا مدعی مالکیت زمین، خانه، مغازه یا ملک دیگری که اساساً سند مالکیت رسمی ندارد؛
  • دارنده زنجیره‌ای از معاملات عادی که آخرین مالک رسمی شخص دیگری است؛
  • شخصی که مدعی مالکیت منافع بیش از دو سال، حق انتفاع یا حق ارتفاق است اما این حق رسمی نشده؛
  • وارثی که حق او از مالک یا مدعی قبلی منتقل شده ولی هنوز در سند رسمی منعکس نشده است؛
  • شخصی که حکم قطعی به نفع او صادر شده اما حکم هنوز به صدور سند مالکیت رسمی یا درج حق در سند منتهی نشده است؛
  • متقاضی‌ای که پیش از راه‌اندازی سامانه از مسیر قانون تعیین تکلیف یا روش قانونی دیگری برای اخذ سند اقدام کرده اما هنوز سند نگرفته است.

در مقابل، اگر ملک در دفتر املاک به نام شما ثبت شده یا مالکیت با سند رسمی انتقال یافته و حق موردنظر هم به‌طور رسمی درج شده است، صرف داشتن نسخه کاغذی قدیمی یا دفترچه‌ای به معنی الزام خودکار به ثبت ادعا نیست. وضعیت دفتر املاک، نوع سند، تاریخ صدور سند حدنگار و حقی که ادعا می‌شود باید با هم بررسی شوند.

سامانه ساماندهی اسناد غیررسمی چه کاری انجام می‌دهد؟

ماده ۱۰ قانون الزام، سازمان ثبت اسناد و املاک کشور را مکلف کرده سامانه‌ای برای درج ادعاها و مستندات غیررسمی مربوط به اموال غیرمنقول ایجاد کند. هدف این است که ادعاهای پراکنده‌ای که بر قولنامه، نسق زراعی، تقسیم‌نامه، تصرف، رأی یا مدارک قدیمی تکیه دارند، همراه موقعیت دقیق ملک در یک بستر واحد ثبت و سپس از مسیر قانونی تعیین تکلیف شوند.

سامانه برای این موضوعات طراحی شده است:

  • ادعای مالکیت عین زمین، خانه، آپارتمان، مغازه و سایر اموال غیرمنقول؛
  • ادعای مالکیت منافع ملک برای بیش از دو سال؛
  • حق انتفاع مانند عمری یا رقبی برای مدت بیش از دو سال؛
  • حق ارتفاق مانند حق عبور، حق مجرا یا حقوق مشابه نسبت به ملک دیگر؛
  • مستندات و نقشه جغرافیایی محدوده‌ای که ادعا به آن مربوط است.

سامانه فقط محلی برای بارگذاری تصویر قولنامه نیست. ادعا باید به یک محدوده جغرافیایی روشن، پلاک ثبتی و مدارک قابل بررسی متصل شود تا تعارض آن با اسناد مالکیت، ادعاهای دیگر یا محدوده‌های عمومی و دولتی قابل تشخیص باشد.

سامانه از چه تاریخی در سال ۱۴۰۵ رسمی شد؟

اعلان راه‌اندازی رسمی در سال ۱۴۰۵، املاک را به چند گروه تقسیم کرده است:

املاک با سند حدنگار صادرشده از ۱۳۹۶ تا پایان اردیبهشت ۱۴۰۵

برای املاکی که سند رسمی حدنگار آن‌ها در بازه ۱ فروردین ۱۳۹۶ تا ۳۱ اردیبهشت ۱۴۰۵ صادر شده، تاریخ راه‌اندازی رسمی سامانه ۱ خرداد ۱۴۰۵ است. بنابراین مهلت دوساله درج ادعای مرتبط با این گروه، اصولاً از همین تاریخ محاسبه می‌شود.

برای نمونه، اگر سند حدنگار یک ملک در سال ۱۴۰۲ به نام فروشنده صادر شده اما خریدار فقط مبایعه‌نامه عادی دارد، خریدار باید ادعای خود و مهلت جاری را جدی بگیرد؛ حتی اگر معامله سال‌ها قبل انجام شده باشد.

اسناد حدنگاری صادرشده از ۱ خرداد ۱۴۰۵ به بعد

برای ملکی که از ۱ خرداد ۱۴۰۵ تا اعلان عمومی مرحله بعد سند حدنگار می‌گیرد، روز صدور همان سند، تاریخ راه‌اندازی رسمی سامانه در ارتباط با آن ملک محسوب می‌شود. پس مبدأ مهلت هر ملک ممکن است متفاوت باشد و باید از روی تاریخ صدور سند بررسی شود.

سایر املاک

برای سایر املاک—از جمله گروه‌هایی که در دو بند بالا قرار نمی‌گیرند—تاریخ شمول ثبت ادعا باید با پیشنهاد رئیس سازمان ثبت و اعلان معاونت اول قوه قضاییه در روزنامه رسمی مشخص شود. بااین‌حال، سازمان ثبت اعلام کرده امکان ثبت ادعا برای سایر اشخاص نیز در سامانه وجود دارد؛ تفاوت این است که شروع مهلت الزام‌آور دوساله آن‌ها لزوماً ۱ خرداد ۱۴۰۵ نیست.

این تفکیک بسیار مهم است. نباید از عنوان کلی «راه‌اندازی سامانه» نتیجه گرفت که آخرین مهلت همه قولنامه‌ها و همه زمین‌های فاقد سند، یک روز واحد در سال ۱۴۰۷ است.

تفاوت دو مهلت دوساله چیست؟

قانون دو مرحله زمانی جداگانه دارد که گاهی با هم اشتباه می‌شوند.

مهلت اول: دو سال برای درج ادعا

مدعی باید حداکثر ظرف دو سال از تاریخ راه‌اندازی رسمی مربوط به ملک، ادعا، مستندات و نقشه دارای مختصات جغرافیایی محدوده مورد ادعا را در سامانه ثبت کند. مبدأ این دو سال با توجه به گروه ملک تعیین می‌شود.

مهلت دوم: دو سال برای اقدام قانونی پس از ثبت ادعا

از تاریخی که ادعا در سامانه درج می‌شود، مدعی دو سال دیگر فرصت دارد حداقل یکی از اقدامات قانونی لازم برای اخذ سند رسمی یا تعیین تکلیف حق خود را انجام دهد. نمونه این اقدامات عبارت‌اند از:

  • تنظیم سند رسمی با حضور و همکاری اشخاص لازم؛
  • طرح دعوای مرتبط در دادگاه یا مرجع داوری، مانند الزام به تنظیم سند رسمی، ابطال سند یا معامله، اعلام فسخ یا اثبات حق ارتفاق؛
  • ثبت درخواست در مسیرهای ثبتی ویژه مانند قانون تعیین تکلیف وضعیت ثبتی اراضی و ساختمان‌های فاقد سند رسمی، در صورت وجود شرایط آن قانون؛
  • اقدام از سایر مسیرهای قانونی متناسب با نوع ملک و سابقه ثبتی آن.

پس از اقدام، مدرک یا گواهی مربوط باید در سامانه بارگذاری شود. ثبت ادعا و رهاکردن آن بدون دادخواست، سند رسمی یا درخواست ثبتی، تکلیف مرحله دوم را انجام نمی‌دهد.

اثر یک‌سال پس از راه‌اندازی رسمی چیست؟

ماده ۱ قانون الزام، یک سال پس از راه‌اندازی رسمی سامانه را برای ثبت رسمی معاملات و اعمال حقوقی مهم مربوط به اموال غیرمنقول تعیین کرده است. انتقال مالکیت، رهن، برخی حقوق انتفاع و ارتفاق، اجاره‌های بیش از دو سال، اجاره به شرط تملیک، پیش‌فروش و تعهد به این اعمال باید در سامانه ثبت الکترونیک اسناد ثبت شوند.

اگر عمل حقوقی مشمول پس از شروع ضمانت اجرای ماده ۱ رسمی ثبت نشود، دعاوی و ادله مربوط به آن با محدودیت‌های جدی مواجه می‌شوند و در حالت معمول جز مطالبه بازگرداندن عوضین، بسیاری از خواسته‌هایی مانند اثبات معامله، الزام به تنظیم سند، خلع ید یا اجرای تعهد شنیده نخواهد شد.

این حکم را باید با تاریخ راه‌اندازی رسمی مربوط به گروه ملک سنجید. برای گروهی که تاریخ راه‌اندازی رسمی آن ۱ خرداد ۱۴۰۵ است، یک‌سال موضوع ماده ۱ بر همان مبنا محاسبه می‌شود. درباره سایر املاک نیز اعلان شمول و تاریخ اختصاصی آن اهمیت دارد.

قانون جدید به این معنی نیست که همه قولنامه‌های قدیمی ناگهان باطل شده‌اند. سامانه ماده ۱۰ دقیقاً برای فراهم‌کردن فرصت تعیین تکلیف ادعاهای فاقد سند رسمی ایجاد شده است؛ اما صاحب ادعا باید مهلت و اقدام بعدی را رعایت کند. برای توضیح گسترده‌تر آثار قانون، راهنمای قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیرمنقول در ۱۴۰۵ را مطالعه کنید.

ورود به سامانه ثبت ادعا از چه طریقی است؟

دسترسی عمومی از طریق سکوی کاتب به نشانی kateb.ir و بخش «قانون الزام» انجام می‌شود. طبق راهنمای اعلام‌شده از سوی سازمان ثبت، متقاضی باید شماره تلفن همراه به نام خود داشته باشد و در سامانه ثنا ثبت‌نام کرده باشد تا احراز هویت انجام شود.

مسیر کلی ورود و ثبت به این صورت است:

  1. ورود به سکوی کاتب و احراز هویت با اطلاعات شخصی؛
  2. انتخاب بخش مربوط به قانون الزام و خدمت ثبت ادعا؛
  3. تعیین نوع ادعا و سمت شخص؛
  4. درج مشخصات ملک، پلاک ثبتی و نشانی؛
  5. بارگذاری نقشه UTM و جدول اطلاعات توصیفی؛
  6. بارگذاری قولنامه‌ها، آرای قضایی و سایر مستندات؛
  7. بررسی خلاصه اطلاعات و تأیید نهایی ثبت؛
  8. دریافت کد رهگیری و گواهی الکترونیکی درج ادعا؛
  9. پیگیری اقدام ثبتی یا قضایی و بارگذاری گواهی آن در مهلت مرحله دوم.

بهتر است ثبت نهایی به روزهای آخر موکول نشود. نقص نقشه، اشتباه در پلاک، نبودن زنجیره معاملات یا مشکل احراز هویت ممکن است تکمیل پرونده را زمان‌بر کند.

نقشه UTM چیست و چرا لازم است؟

قانون و آیین‌نامه فقط شرحی مانند «یک قطعه زمین کنار جاده» را برای شناسایی ادعا کافی نمی‌دانند. نقشه دارای مختصات جغرافیایی یا UTM باید محدوده دقیق مورد ادعا را روی زمین مشخص کند و همراه جدول اطلاعات توصیفی بارگذاری شود.

نقشه کمک می‌کند روشن شود:

  • ادعا دقیقاً مربوط به کدام قطعه و چه مساحتی است؛
  • محدوده با سند رسمی یا ادعای شخص دیگری تداخل دارد یا نه؛
  • پلاک اعلامی با محدوده حدنگاری‌شده منطبق است یا نیاز به اصلاح دارد؛
  • ادعا فقط مربوط به عرصه است یا عرصه و اعیان را شامل می‌شود؛
  • طبقه، واحد، پارکینگ، انباری یا حقوق وابسته چگونه توصیف شده‌اند.

نقشه باید از مسیر و توسط اشخاص یا گروه‌های فنی مجاز تهیه شود. ترسیم دستی، تصویر ماهواره‌ای بدون مختصات یا نقشه‌ای که با پلاک و مدارک سازگار نیست، می‌تواند باعث نقص یا تعارض در پرونده شود.

چه مدارکی باید آماده کنیم؟

نوع مدارک به منشأ ادعا بستگی دارد، اما این فهرست برای شروع مفید است:

  • کارت ملی و اطلاعات هویتی مدعی؛
  • شماره تلفن همراه ثبت‌شده به نام همان شخص و اطلاعات ثنا؛
  • مبایعه‌نامه، قولنامه، صلح‌نامه، هبه‌نامه یا تقسیم‌نامه؛
  • زنجیره قراردادها از مالک رسمی یا مالک اولیه تا مدعی؛
  • سند مالکیت موجود، بنچاق یا مشخصات آخرین سند رسمی؛
  • رأی قطعی دادگاه، گزارش اصلاحی یا تصمیم مرجع ثبتی؛
  • گواهی انحصار وراثت و مدارک وراث، اگر حق از متوفی منتقل شده؛
  • رسید پرداخت ثمن و مدارک بانکی مرتبط؛
  • مدارک تحویل و تصرف، قبوض و گواهی‌های محلی به عنوان قرائن تکمیلی؛
  • نقشه UTM، جدول اطلاعات توصیفی و مشخصات پلاک اصلی و فرعی؛
  • گواهی اقدام قبلی از دادگاه، هیأت تعیین تکلیف یا مرجع ثبتی، در صورت وجود؛
  • وکالت‌نامه یا مدرک سمت نماینده شخص حقوقی.

مدارک تصرف یا قبوض به‌تنهایی همیشه مالکیت را ثابت نمی‌کنند، اما ممکن است همراه قرارداد و زنجیره انتقال برای بررسی ادعا مؤثر باشند. کیفیت تصویرها، تطابق نام‌ها، تاریخ‌ها و مشخصات ملک باید پیش از بارگذاری کنترل شود.

اگر قبلاً دادخواست داده یا برای سند اقدام کرده‌ایم چه می‌شود؟

اقدام قبلی، تکلیف ثبت ادعا را همیشه از بین نمی‌برد. آیین‌نامه تصریح کرده است شخصی که پیش از راه‌اندازی سامانه برای اخذ سند رسمی اقدام کرده، باید نسبت به همان محدوده و موضوع ادعای خود را در سامانه درج کند؛ سپس از مرجعی که پرونده نزد آن است گواهی اقدام بگیرد و در مهلت قانونی بارگذاری کند.

همچنین اگر حکم قطعی به نفع شخص صادر شده ولی هنوز سند رسمی صادر نشده یا نتیجه در دفتر املاک درج نشده است، ادعا باید در سامانه ثبت شود. حکم قطعی مدرک مهمی است، اما تا زمانی که وضعیت رسمی ملک تکمیل نشده، نباید تصور کرد هیچ تکلیف سامانه‌ای باقی نمانده است.

اگر فروشنده با وجود تعهد از انتقال رسمی خودداری می‌کند، شرایط دعوا و طرف‌های لازم را در مقاله الزام به تنظیم سند رسمی نیز بررسی کنید.

آیا ثبت ادعا به معنی اثبات مالکیت است؟

خیر. درج ادعا به‌خودی‌خود برای مدعی مالکیت عین، منافع، حق انتفاع یا حق ارتفاق ایجاد نمی‌کند. سامانه پس از ثبت، گواهی و کد رهگیری می‌دهد تا زمان ثبت، مهلت اقدام و هویت ادعا مشخص باشد؛ اما اصل حق باید از مسیر قانونی مربوط اثبات یا رسمی شود.

ممکن است نسبت به یک قطعه چند ادعای متعارض، یک سند رسمی یا حق عمومی وجود داشته باشد. سامانه این تعارض را آشکار می‌کند، اما صدور سند بسته به نتیجه رسیدگی ثبتی، قضایی یا توافق رسمی طرفین است.

به همین دلیل تبلیغاتی مانند «فقط قولنامه را بارگذاری کنید و سند فوری بگیرید» قابل اعتماد نیست. ثبت ادعا شرط ورود به فرآیند است، نه نتیجه نهایی آن.

بعد از ثبت ادعا دقیقاً چه کنیم؟

گواهی ثبت ادعا را دانلود و تاریخ آن را نگهداری کنید. سپس منشأ حق و وضعیت ثبتی ملک مشخص می‌کند کدام اقدام مناسب است:

  • اگر مالک رسمی حاضر به انتقال است، مقدمات استعلام و تنظیم سند در دفترخانه پیگیری شود؛
  • اگر فروشنده یا ورثه او همکاری نمی‌کنند، امکان دعوای الزام به تنظیم سند و خواسته‌های مقدماتی بررسی شود؛
  • اگر سند رسمی معارض یا انتقال بعدی وجود دارد، ترکیب خواسته‌ها و طرف‌های دعوا باید دقیق تعیین شود؛
  • اگر ملک فاقد سند و دارای تصرف قانونی است، شرایط قانون تعیین تکلیف یا مقررات ویژه آن ملک بررسی شود؛
  • اگر ادعا مربوط به حق عبور، مجرا یا انتفاع است، دلیل ایجاد حق و مسیر ثبت رسمی آن ارزیابی شود.

مدرک اقدام—مانند گواهی ثبت دادخواست، گواهی دفترخانه یا تأیید درخواست ثبتی—باید در سامانه درج شود. اصلاح اطلاعات ادعا پیش از اقدام ممکن است، اما مطابق آیین‌نامه، اصلاح ادعا مبدأ مهلت را از نو شروع نمی‌کند؛ تاریخ نخستین درج ملاک است.

اگر ادعا را ثبت نکنیم چه خطری دارد؟

نتیجه دقیق به نوع ملک، تاریخ شمول و مرحله پرونده بستگی دارد، اما بی‌توجهی به مهلت‌ها می‌تواند آثار جدی داشته باشد. پس از پایان مواعد قانونی، امکان درج ادعای جدید یا استناد به آن در برابر برخی املاک عمومی و دولتی یا شخص ثالث دارای سند رسمی و با حسن‌نیت محدود می‌شود. همچنین انجام معاملات عادی جدید در دوره اجرای کامل ماده ۱ می‌تواند با عدم استماع بسیاری از دعاوی مرتبط روبه‌رو شود.

این موضوع با «باطل شدن فیزیکی قولنامه» تفاوت دارد. ممکن است نوشته همچنان وجود داشته باشد، اما قدرت استفاده از آن برای گرفتن حکم مالکیت، الزام به سند یا مقابله با سند رسمی به‌شدت محدود شود.

تأخیر همچنین خطر معامله معارض، انتقال رسمی به ثالث، فوت فروشنده، گم‌شدن اسناد و دشوارشدن اثبات زنجیره معاملات را بیشتر می‌کند.

ثبت ادعای خلاف واقع چه پیامدی دارد؟

سامانه محل امتحان‌کردن شانس یا ایجاد مانع برای معامله دیگران نیست. تبصره ۵ ماده ۱۰ برای کسی که با علم به نداشتن استحقاق، شخصاً یا از طریق دیگری سند عادی را در سامانه درج کند، جزای نقدی معادل ۲۰ درصد قیمت روز ملک پیش‌بینی کرده است. اگر رفتار شامل جعل، تبانی یا جرم دیگری باشد، مسئولیت مربوط به آن نیز می‌تواند مطرح شود.

پیش از تأیید نهایی، باید اصالت قرارداد، سمت امضاکنندگان، زنجیره انتقال، حدود ملک و میزان حق ادعایی بررسی شود. اختلاف خانوادگی یا تصرف طولانی به‌تنهایی مجوز درج هر نوع ادعای مالکیت نیست.

اشتباهات رایج هنگام ثبت ادعا

اشتباه گرفتن ثبت ادعا با درخواست صدور سند

ثبت ادعا فقط مرحله نخست است. بدون اقدام قضایی، ثبتی یا تنظیم سند در مهلت دوم، پرونده کامل نمی‌شود.

در نظر گرفتن ۱ خرداد ۱۴۰۵ برای همه املاک

این تاریخ برای گروه مشخصی از اسناد حدنگار اعلام شده است. تاریخ صدور سند یا اعلان بعدی می‌تواند مبدأ ملک دیگری باشد.

بارگذاری فقط آخرین قولنامه

اگر فروشنده شما مالک رسمی نیست، زنجیره قراردادها تا مالک رسمی اهمیت دارد. نبودن یک حلقه می‌تواند اثبات حق را دشوار کند.

نقشه نامنطبق با قرارداد

اختلاف مساحت، پلاک، حدود یا طبقه میان UTM و مدارک باید پیش از ثبت نهایی روشن شود.

ثبت ادعا به نام شخص نامرتبط

هویت مدعی، وراث، شرکت یا نماینده قانونی باید با مدارک سمت تطابق داشته باشد. استفاده از خط تلفن یا حساب شخص دیگر می‌تواند فرآیند احراز هویت را مختل کند.

فراموش کردن بارگذاری گواهی اقدام

صرف ثبت دادخواست یا مراجعه به دفترخانه کافی نیست؛ مدرک اقدام باید در سامانه نیز درج شود تا تکلیف مرحله دوم قابل احراز باشد.

چک‌لیست عملی مالکان و دارندگان قولنامه

  • تاریخ صدور آخرین سند حدنگار ملک را مشخص کنید.
  • بررسی کنید حق مورد ادعا در دفتر املاک یا سند رسمی به نام چه کسی است.
  • تمام قراردادها و زنجیره انتقال را به ترتیب تاریخ مرتب کنید.
  • اصل و تصویر خوانای مدارک، رسیدها و آرای قضایی را آماده کنید.
  • شماره پلاک اصلی و فرعی، نشانی و کدپستی را تطبیق دهید.
  • نقشه UTM و جدول اطلاعات توصیفی را از مسیر معتبر تهیه کنید.
  • وضعیت ثنا و سیم‌کارت به نام مدعی را کنترل کنید.
  • ادعا را از مسیر رسمی کاتب ثبت و کد رهگیری را نگهداری کنید.
  • تاریخ پایان مهلت اقدام پس از ثبت ادعا را در تقویم ثبت کنید.
  • مسیر مناسب اخذ سند یا دعوا را بر اساس وضعیت واقعی ملک انتخاب کنید.
  • گواهی اقدام را در سامانه بارگذاری و نتیجه پرونده را پیگیری کنید.

پرسش‌های متداول

سامانه ساماندهی اسناد غیررسمی چیست و از کجا وارد شویم؟

این سامانه برای ثبت ادعاهای مالکیت و حقوق ملکی فاقد سند رسمی موضوع ماده ۱۰ قانون الزام ایجاد شده است. ورود عمومی از طریق سکوی کاتب به نشانی kateb.ir، بخش «قانون الزام» و سپس خدمت ثبت ادعا انجام می‌شود.

مهلت ثبت ادعا برای چه املاکی از ۱ خرداد ۱۴۰۵ شروع شده است؟

برای املاکی که سند رسمی حدنگار آن‌ها از ۱ فروردین ۱۳۹۶ تا ۳۱ اردیبهشت ۱۴۰۵ صادر شده، تاریخ راه‌اندازی رسمی ۱ خرداد ۱۴۰۵ اعلام شده است. برای اسناد حدنگار بعدی، روز صدور سند و برای سایر املاک، اعلان عمومی بعدی ملاک خواهد بود.

آیا ثبت قولنامه در سامانه به معنی اثبات مالکیت است؟

خیر. ثبت ادعا فقط زمان، مدارک و محدوده ادعا را در سامانه درج می‌کند و شرط پیگیری از مراجع قانونی است. مالکیت باید با تنظیم سند رسمی، رأی یا تصمیم مرجع صالح و طی تشریفات مربوط تعیین تکلیف شود.

پس از ثبت ادعا چه اقدامی لازم است؟

مدعی از تاریخ درج ادعا دو سال فرصت دارد برای تنظیم سند رسمی، طرح دعوای مرتبط یا استفاده از مسیر ثبتی مناسب اقدام کند و گواهی آن اقدام را در سامانه بارگذاری نماید. اصلاح بعدی اطلاعات، این مهلت را از نو آغاز نمی‌کند.

جمع‌بندی

سامانه ساماندهی اسناد غیررسمی راهی برای تبدیل خودکار هر قولنامه به سند مالکیت نیست؛ بلکه نقطه شروع رسمی برای شناسایی و تعیین تکلیف ادعاهای فاقد سند است. مهم‌ترین کار، تشخیص تاریخ راه‌اندازی رسمی مربوط به همان ملک و تفکیک دو مهلت است: دو سال برای درج ادعا و دو سال از زمان درج برای اقدام قانونی.

در مرداد ۱۴۰۵، مهلت گروه نخست املاک دارای سند حدنگار از ۱ خرداد آغاز شده و مسیر ثبت از طریق کاتب فعال است. دارندگان سایر املاک نیز می‌توانند ادعا را ثبت کنند، اما برای محاسبه مهلت الزام‌آور باید اعلان شمول گروه خود را بررسی نمایند.

اگر ملک قولنامه‌ای، زنجیره معاملات ناقص، رأی اجرا‌نشده یا تعارض میان ادعا و سند رسمی دارید، انتخاب مسیر بعد از ثبت ادعا به بررسی همه مدارک نیاز دارد. برای ارزیابی پرونده در مشهد می‌توانید از خدمات وکیل ملکی در مشهد استفاده کنید یا از طریق صفحه تماس مشخصات ملک و مرحله فعلی پرونده را ارسال نمایید.

این مقاله اطلاعات عمومی حقوقی است و جایگزین بررسی اختصاصی پرونده نیست. وضعیت سامانه، اعلان‌های شمول و رویه اجرایی ممکن است تغییر کند. متن بر اساس قانون، آیین‌نامه و اعلان‌های در دسترس تا مرداد ۱۴۰۵ بازبینی شده است؛ پیش از اقدام، آخرین اطلاعیه رسمی سازمان ثبت و روزنامه رسمی را نیز کنترل کنید.

مقالات دیگر